สาเหตุหลักของโรคตาอักเสบแบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ การติดเชื้อไวรัส และการติดเชื้อแบคทีเรีย 

        สาเหตุจากเชื้อไวรัส โดยเฉพาะเชื้อกลุ่มอะดีโนไวรัส ซึ่งเป็นเชื้อที่ทำให้เกิดอาการคล้ายหวัดได้ เช่น เจ็บคอ น้ำมูกไหล หรือมีไข้ร่วมกับตาแดง เชื้อไวรัสสามารถแพร่จากคนหนึ่งไปสู่อีกคนได้ง่ายผ่านมือ น้ำตา ขี้ตา หรือสิ่งของที่ปนเปื้อนเชื้อ เช่น ผ้าเช็ดหน้า ผ้าเช็ดตัว หมอน โทรศัพท์ เครื่องสำอาง หรือของใช้ส่วนตัวอื่น ๆ เมื่อใช้มือที่มีเชื้อไปขยี้ตาหรือสัมผัสดวงตา เชื้อจึงเข้าสู่ตาและทำให้เกิดการอักเสบ 

        สาเหตุจากเชื้อแบคทีเรีย มักเกิดจากแบคทีเรียที่ปนเปื้อนบริเวณมือ ผิวหนัง เปลือกตา หรือสิ่งแวดล้อม แล้วเข้าสู่ดวงตา เช่น จากการขยี้ตาด้วยมือไม่สะอาด การใช้ผ้าเช็ดหน้าหรือผ้าเช็ดตัวร่วมกับผู้ป่วย การใช้เครื่องสำอางรอบดวงตาร่วมกัน หรือการดูแลคอนแทคเลนส์ไม่ถูกวิธี ผู้ที่ติดเชื้อแบคทีเรียมักมีขี้ตาสีเหลืองหรือสีเขียว ขี้ตาเหนียว และอาจทำให้เปลือกตาติดกันหลังตื่นนอน 

นอกจากนี้ยังมีพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อมที่เพิ่มโอกาสเกิดโรคตาอักเสบ เช่น อยู่ใกล้ชิดกับผู้ที่มีอาการตาแดง ไม่ล้างมือบ่อย ๆ ใช้มือสัมผัสใบหน้าและดวงตาเป็นประจำ อยู่ในสถานที่คนหนาแน่น เช่น โรงเรียน ที่ทำงาน หรือโรงงาน รวมถึงการใช้ของส่วนตัวร่วมกัน โรคนี้ไม่ได้ติดต่อจากการมองตากัน แต่ติดต่อจากการสัมผัสสารคัดหลั่งหรือสิ่งของที่มีเชื้อปนเปื้อน ดังนั้นการรักษาความสะอาดของมือและหลีกเลี่ยงการใช้ของร่วมกันจึงเป็นวิธีสำคัญในการลดความเสี่ยง 

วิธีป้องกันโรคตาอักเสบจากเชื้อไวรัสและแบคทีเรีย 

โรคตาอักเสบจากเชื้อไวรัสและแบคทีเรียเป็นโรคที่ติดต่อได้ง่ายผ่านการสัมผัสสารคัดหลั่งจากดวงตา รวมถึงการใช้สิ่งของร่วมกันกับผู้ติดเชื้อ แม้จะเป็นโรคที่พบได้บ่อย แต่สามารถลดความเสี่ยงได้ด้วยการดูแลสุขอนามัยและพฤติกรรมในชีวิตประจำวันอย่างเหมาะสม 

• ล้างมือให้สะอาดเป็นประจำมือเป็นแหล่งสะสมเชื้อโรคที่สำคัญ การล้างมือด้วยสบู่และน้ำสะอาดอย่างน้อย 20 วินาที หรือใช้เจลแอลกอฮอล์เมื่อไม่สะดวกล้างมือ จะช่วยลดโอกาสนำเชื้อโรคเข้าสู่ดวงตา 
• หลีกเลี่ยงการขยี้ตาการขยี้ตาด้วยมือที่ไม่สะอาดอาจนำเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรียเข้าสู่เยื่อบุตาได้โดยตรง ทำให้มีอาการคันหรือระคายเคือง  
• ไม่ใช้ของใช้ส่วนตัวร่วมกับผู้อื่นสิ่งของที่สัมผัสบริเวณใบหน้าและดวงตาอาจเป็นแหล่งแพร่กระจายเชื้อได้ เช่น ผ้าเช็ดตัว ผ้าเช็ดหน้า เครื่องสำอางสำหรับดวงตา หรือคอนแทคเลนส์  
• ดูแลความสะอาดของคอนแทคเลนส์ผู้ที่ใส่คอนแทคเลนส์มีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อที่ดวงตาเป็นอย่างมาก ควรล้างมือก่อนจับคอนแทคเลนส์ทุกครั้ง เปลี่ยนน้ำยาคอนแทคเลนสเป็นประจำ ไม่ใส่คอนแทคเลนส์ข้ามคืนไม่ใช้คอนแทคเลนส์เกินอายุการใช้งาน และงดใส่คอนแทคเลนส์เมื่อมีอาการตาแดงหรือตาอักเสบ 
• หลีกเลี่ยงการสัมผัสหรือใกล้ชิดกับผู้ป่วยหากคนใกล้ชิดมีอาการตาแดงติดเชื้อ ควรหลีกเลี่ยงการใช้สิ่งของร่วมกัน และล้างมือทุกครั้งหลังสัมผัสผู้ป่วยหรือสิ่งของที่ผู้ป่วยใช้งาน 
• รักษาความสะอาดของสิ่งแวดล้อมเชื้อโรคสามารถปนเปื้อนอยู่บนพื้นผิวต่าง ๆ ได้ เช่น ลูกบิดประตู โทรศัพท์มือถือ คีย์บอร์ดคอมพิวเตอร์ และโต๊ะทำงาน ควรทำความสะอาดพื้นผิวที่สัมผัสบ่อยเป็นประจำเพื่อลดการสะสมของเชื้อโรค 
• หลีกเลี่ยงการใช้เครื่องสำอางที่หมดอายุเครื่องสำอางบริเวณดวงตา เช่น มาสคาร่า อายไลเนอร์ หรืออายแชโดว์ อาจเป็นแหล่งสะสมของแบคทีเรีย หากหมดอายุหรือปนเปื้อน ควรเปลี่ยนใหม่ทันที 
• เสริมสร้างภูมิคุ้มกันของร่างกายโดยสุขภาพร่างกายที่แข็งแรงช่วยลดความเสี่ยงในการติดเชื้อได้ โดยควรพักผ่อนให้เพียงพอ รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ และดื่มน้ำให้เพียงพอ 
• งดไปโรงเรียนหรือที่ทำงานเมื่อมีอาการตาแดงติดเชื้อในส่วนของผู้ที่มีอาการตาแดงจากการติดเชื้อควรหลีกเลี่ยงการใกล้ชิดผู้อื่น เพื่อลดการแพร่กระจายเชื้อ โดยเฉพาะในช่วงที่ยังมีน้ำตาไหลหรือมีขี้ตา