โรคตาในผู้ป่วยไทรอยด์

โรคตาในผู้ป่วยไทรอยด์

หลายคนอาจเข้าใจว่าโรคไทรอยด์ส่งผลกระทบเพียงระบบเผาผลาญ ฮอร์โมน หรือการทำงานของร่างกายเท่านั้น แต่ในความเป็นจริงแล้ว ผู้ป่วยโรคไทรอยด์บางรายอาจเผชิญกับภาวะแทรกซ้อนทางดวงตาที่เรียกว่า "โรคตาไทรอยด์" (ThyroidEyeDisease หรือ TED) ซึ่งเกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันที่เข้าไปทำลายเนื้อเยื่อรอบดวงตา ส่งผลให้เกิดอาการตาโปน ตาแห้ง ตาแดง ระคายเคือง หรือรุนแรงถึงขั้นมองเห็นภาพซ้อนและสูญเสียการมองเห็นได้ 

แม้ผู้ป่วยจำนวนไม่น้อยจะมีอาการเกี่ยวกับดวงตา แต่กลับไม่ทราบว่าเป็นผลมาจากโรคไทรอยด์ ทำให้หลายกรณีเข้ารับการรักษาล่าช้าและอาการรุนแรงมากขึ้น ดังนั้น การสังเกตสัญญาณเตือนและเข้ารับการตรวจวินิจฉัยตั้งแต่ระยะเริ่มต้นจึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง 

ในบทความนี้ เราจะพาคุณไปทำความรู้จักกับ โรคตาไทรอยด์ สาเหตุ อาการ วิธีการรักษา และแนวทางดูแลดวงตาอย่างถูกต้อง เพื่อช่วยลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนและรักษาคุณภาพการมองเห็นให้ดีที่สุดในระยะยาว 

 

 

โรคตาไทรอยด์คืออะไร? 

โรคตาไทรอยด์ (ThyroidEyeDisease: TED) หรือภาวะไทรอยด์ขึ้นตา เป็นภาวะแทรกซ้อนทางดวงตาที่เกี่ยวข้องกับความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน โดยร่างกายเกิดการอักเสบที่กล้ามเนื้อตา ไขมัน และเนื้อเยื่อรอบเบ้าตา ส่งผลให้ดวงตาและเปลือกตาเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม อาการที่พบได้บ่อย ได้แก่ ตาโปน ตาแห้ง ตาแดง เคืองตา เหมือนมีเม็ดทรายอยู่ในตา หนังตาบวม หนังตารั้ง หลับตาไม่สนิท แพ้แสง ปวดตา หรือมองเห็นภาพซ้อน หากมีอาการรุนแรงอาจกระทบต่อกระจกตา เส้นประสาทตา และคุณภาพการมองเห็นได้ ดังนั้นผู้ป่วยไทรอยด์หรือผู้ที่เริ่มมีอาการผิดปกติบริเวณดวงตา ไม่ควรมองข้ามสัญญาณเตือนเหล่านี้ เพราะการตรวจพบโรคตาไทรอยด์ตั้งแต่ระยะเริ่มต้นจะช่วยให้วางแผนดูแลรักษาได้เหมาะสม ลดความเสี่ยงภาวะแทรกซ้อน และช่วยถนอมการมองเห็นในระยะยาว 

โรคตาไทรอยด์มักพบร่วมกับผู้ป่วยโรคไทรอยด์เป็นพิษชนิดเกรฟส์ (Graves' Disease) ซึ่งเป็นโรคภูมิคุ้มกันทำลายตนเองที่กระตุ้นให้ต่อมไทรอยด์ทำงานผิดปกติ แต่โรคนี้ไม่ได้เกิดเฉพาะในผู้ที่มีฮอร์โมนไทรอยด์สูงเท่านั้น เพราะบางรายอาจพบได้แม้ระดับฮอร์โมนไทรอยด์ปกติ หรือมีภาวะไทรอยด์ทำงานต่ำ ดังนั้น หากมีประวัติโรคไทรอยด์ร่วมกับอาการทางตา เช่น ตาโปน ตาแดง ตาแห้ง เคืองตา หนังตารั้ง หรือมองเห็นภาพซ้อน ควรเข้ารับการตรวจประเมินโดยแพทย์ เพื่อแยกโรคและวางแผนดูแลอย่างถูกต้อง โดยเฉพาะผู้ที่สูบบุหรี่ หรือมีอาการตาเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ซึ่งอาจเพิ่มความเสี่ยงให้อาการรุนแรงขึ้นได้ 

สาเหตุมาจากอะไร? 

สาเหตุหลักของโรคตาไทรอยด์เกิดจากระบบภูมิคุ้มกันทำงานผิดปกติ หรือที่เรียกว่าโรคภูมิคุ้มกันทำลายตนเอง (AutoimmuneDisease) โดยร่างกายสร้างแอนติบอดีที่ไปกระตุ้นและทำให้เกิดการอักเสบของเนื้อเยื่อบริเวณเบ้าตา กล้ามเนื้อตา และไขมันรอบดวงตาแบบไม่ตั้งใจ เมื่อเนื้อเยื่อบริเวณนี้อักเสบและบวมขึ้น ผู้ป่วยจึงเริ่มมีอาการตาโปน ตึงตา ปวดเบ้าตา เคืองตา ตาแดง หรือกลอกตาลำบาก ซึ่งเป็นสัญญาณสำคัญของภาวะไทรอยด์ขึ้นตา การเข้าใจสาเหตุของโรคตาไทรอยด์จึงช่วยให้ผู้ป่วยรู้เท่าทันอาการ และรีบพบแพทย์ก่อนที่โรคจะลุกลามจนกระทบต่อการมองเห็น 

เมื่อการอักเสบเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง เนื้อเยื่อภายในเบ้าตาจะค่อย ๆ ขยายตัว แต่พื้นที่ในเบ้าตามีจำกัด ทำให้ลูกตาถูกดันออกมาด้านหน้า จนเกิดลักษณะตาโปนหรือดวงตาดูถลน ซึ่งเป็นอาการเด่นของโรคตาไทรอยด์ นอกจากนี้เปลือกตาอาจรั้งขึ้น ทำให้หลับตาไม่สนิท ตาแห้งมากขึ้น แสบตา แพ้แสง หรือเสี่ยงต่อแผลที่กระจกตาได้ ในบางรายกล้ามเนื้อตาที่บวมอาจทำให้การกลอกตาผิดปกติและเกิดอาการมองเห็นภาพซ้อน หากอาการลุกลามมากจนกดทับเส้นประสาทตา อาจกระทบต่อการมองเห็นอย่างรุนแรงได้ ดังนั้นภาวะไทรอยด์ขึ้นตาจึงควรได้รับการประเมินและดูแลอย่างใกล้ชิด เพื่อป้องกันความเสียหายต่อดวงตาในระยะยาว 

 

แนวทางดูแลดวงตา สำหรับผู้ป่วยไทรอยด์ 

นอกจากการรักษาและควบคุมระดับฮอร์โมนไทรอยด์ตามแผนของแพทย์แล้ว การดูแลดวงตาในชีวิตประจำวันถือเป็นอีกกุญแจสำคัญของผู้ป่วยโรคตาไทรอยด์ เพราะช่วยบรรเทาอาการตาแห้ง ตาแดง ระคายเคือง หนังตาบวม และแพ้แสง พร้อมลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนที่อาจกระทบต่อกระจกตาและการมองเห็น แนวทางต่อไปนี้เป็นวิธีดูแลดวงตาสำหรับผู้ป่วยไทรอยด์ที่ทำได้ง่าย และช่วยให้ใช้ชีวิตประจำวันได้สบายตามากขึ้น 

1. งดสูบบุหรี่ 

การสูบบุหรี่เป็นหนึ่งในปัจจัยเสี่ยงสำคัญของภาวะไทรอยด์ขึ้นตา เพราะอาจกระตุ้นการอักเสบของเนื้อเยื่อรอบดวงตา ทำให้อาการตาโปน ตาแดง หนังตาบวม หรือมองเห็นภาพซ้อนรุนแรงขึ้น อีกทั้งยังอาจทำให้การตอบสนองต่อการรักษาลดลง ผู้ที่เป็นโรคตาไทรอยด์จึงควรงดสูบบุหรี่และหลีกเลี่ยงควันบุหรีอย่างจริงจัง เพื่อช่วยควบคุมอาการและปกป้องการมองเห็นในระยะยาว 

2. ใช้น้ำตาเทียมบรรเทาอาการตาแห้งและเคืองตา 

ผู้ป่วยโรคตาไทรอยด์มักมีอาการตาแห้ง แสบตา เคืองตา หรือรู้สึกเหมือนมีเม็ดทรายในตา เนื่องจากลูกตาโปนหรือหนังตารั้งจนกะพริบตาและปิดตาได้ไม่สมบูรณ์ การใช้น้ำตาเทียมตามคำแนะนำของแพทย์จะช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นให้ผิวดวงตา ลดการเสียดสี และบรรเทาความไม่สบายตาระหว่างวัน หากจำเป็นต้องใช้บ่อย ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเพื่อเลือกชนิดที่เหมาะสม และไม่ควรใช้ยาหยอดตาแก้ตาแดงต่อเนื่องด้วยตนเอง 

3. สวมแว่นกันแดด เพื่อป้องกันแสง ลม และฝุ่น 

ผู้ที่มีภาวะไทรอยด์ขึ้นตามักไวต่อแสงและระคายเคืองง่ายกว่าปกติ เมื่อออกนอกอาคารควรสวมแว่นกันแดดที่ป้องกันรังสี UV และมีทรงโอบกระชับใบหน้า เพื่อช่วยลดแสงจ้า ลม และฝุ่นละอองที่พัดเข้าสู่ดวงตาโดยตรง นอกจากช่วยลดอาการแสบตา น้ำตาไหล และแพ้แสงแล้ว ยังช่วยเพิ่มความสบายตาระหว่างเดินทางหรือทำกิจกรรมกลางแจ้งได้อีกด้วย 

4. นอนยกศีรษะสูงเล็กน้อย 

การหนุนหมอนหรือปรับหัวเตียงให้ศีรษะสูงกว่าระดับลำตัวเล็กน้อยขณะนอนหลับ อาจช่วยลดการคั่งของเหลวบริเวณรอบดวงตา ทำให้อาการหนังตาบวมและความรู้สึกตึงรอบเบ้าตาหลังตื่นนอนลดลง ควรจัดท่านอนให้สบายและไม่ทำให้ปวดคอ หากมีอาการตาโปนมาก หลับตาไม่สนิท หรือปวดตาเพิ่มขึ้น ควรแจ้งจักษุแพทย์เพื่อรับคำแนะนำเพิ่มเติม 

5. พบจักษุแพทย์อย่างสม่ำเสมอ 

ผู้ป่วยโรคไทรอยด์ควรเข้ารับการตรวจดวงตาตามนัด แม้อาการจะยังไม่รุนแรง เพราะโรคตาไทรอยด์อาจเปลี่ยนแปลงได้ในแต่ละช่วง การติดตามกับจักษุแพทย์ช่วยประเมินตาโปน การกลอกตา กระจกตา ความดันตา และการทำงานของเส้นประสาทตาได้อย่างเหมาะสม หากมีอาการมองเห็นลดลงอย่างรวดเร็ว สีที่เห็นซีดลง ปวดตาเมื่อกลอกตา เห็นภาพซ้อนมากขึ้น หรือหลับตาไม่สนิท ควรรีบพบแพทย์โดยเร็ว เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจทำให้สูญเสียการมองเห็นอย่างถาวร 

 

 

โรคตาไทรอยด์เป็นภาวะแทรกซ้อนที่เกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันและสามารถส่งผลกระทบต่อการมองเห็นได้ หากได้รับการวินิจฉัยและรักษาตั้งแต่ระยะเริ่มต้น จะช่วยลดความรุนแรงของโรคและป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นได้ การควบคุมโรคไทรอยด์ ควบคู่กับการดูแลดวงตาอย่างเหมาะสมและติดตามอาการกับจักษุแพทย์อย่างต่อเนื่อง ถือเป็นหัวใจสำคัญในการรักษาสุขภาพดวงตาให้แข็งแรงในระยะยาว 

 

LASIK SUPER CENTER ศูนย์เลสิกที่มีเครือข่ายครอบคลุมกว่า 5 สาขาในพื้นที่ภาคกลาง และภาคตะวันออกเราพร้อมดูแลดวงตาคุณอย่างใส่ใจ ด้วยทีมจักษุแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ และเทคโนโลยีทันสมัยระดับสากล เพื่อให้คุณมั่นใจในทุกขั้นตอน 

LasikSuperCenterPhyathai 3 

Lasik Super CenterPattaya 

Lasik Super Center Vibhavadi 

Lasik Super Center Ruamjairak 

Lasik Super Center SynphaetSeriruk